Stel, u heeft een medewerker die frequent verzuimt. De klachten van uw medewerker zijn divers: vier keer per jaar griep, last van zijn stem, hoofdpijn. Daarnaast weet u van horen zeggen dat er privé dingen spelen. U heeft uw medewerker al een paar keer aangesproken, maar laatst was uw medewerker weer een dagje ziek. Wat is er nu werkelijk aan de hand? Om daar achter te komen gaat u in gesprek. Het kan een lastig gesprek worden.

De dramadriehoek van Karpman is een visuele weergave van communicatie tussen personen. Het legt het patroon bloot waar u en uw gesprekspartner (vaak onbewust) inschieten. Eenmaal ‘gevangen’ in de driehoek, is er slechts keuze uit drie rollen: De rol van Aanklager, Redder of Slachtoffer. De aanklager toont zich negatief kritisch en legt de schuld bij het slachtoffer of de redder. Het slachtoffer toont zich machteloos, kan het ook niet helpen en wijst naar buiten. De redder weet precies wat goed is voor de ander, hij neemt het probleem over en zorgt dat alles goed komt.

In één gesprek kan een persoon zonder dat hij het door heeft, wisselen van rol. Zo kan het slachtoffer aanklager worden als hij zich miskend voelt: Er is geen enkele ondersteuning vanuit directie. Ze hebben geen oog voor hun medewerkers. Ze laten ons in de steek. Als gevolg van deze verschuiving schiet de oorspronkelijke aanklager in de rol van redder: Het is niet zijn schuld. Ik haal hem tot de vakantie van de groep, kan hij even bijtanken.

Hoe doorbreek je de dramadriehoek?
Een belangrijke voorwaarde is te beseffen wat er gebeurt. Als een van de twee gesprekspartners merkt in welke rol (welk gedrag) hij schiet, is er al veel gewonnen. Vaak wordt daarmee ook de rol van de ander duidelijk. Als het patroon zichtbaar is, ontstaat ruimte om de keuze te maken; het verlaten van de dramadriehoek en de sprong naar de Winnaarsdriehoek. Dit zijn de tips:

  • Registreer je eigen gedrag. Registreer wat je zegt, hoe je iets zegt. Niet alleen verbaal, maar ook non-verbaal. Hoe zit je erbij? Wat is de toon van je stem?
  • Deel je observaties met de ander.
  • Luister echt naar de ander, vul niet in.
  • Check of je de ander goed begrepen hebt.
  • Stimuleer de ander zijn/ haar verantwoordelijkheid te nemen.
  • Als iemand aangeeft bepaalde taken niet te kunnen, doorvragen op wat hij/zij wel kan.
  • Laat de ander zelf actief zoeken naar oplossingen voor problemen.
  • Vraag wat de ander kan oppakken in plaats van het meteen zelf te regelen (ook al denk je dat je het sneller kan).
  • Spreek mensen aan op gedrag en niet op de persoon/ eigenschappen
  • Verdwaal niet in tactisch indirect gedrag, wees duidelijk, helder en doelgericht

Voor meer informatie, klik hier.